Nisan ayından bu yana yürürlükte olan kırılgan ateşkes, 7 ve 8 Haziran’da yaşanan karşılıklı askeri hamlelerle tamamen sarsıldı ve bölge yeniden topyekre bir savaşın eşiğine geldi.Al Jazeera English tarafından aktarılan askeri raporlara göre, 7 Haziran Pazar günü İran destekli Hizbullah’ın Kuzey İsrail’e yönelik yoğun roket saldırısı fitili ateşledi. İsrail ordusu bu hamleye, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güney banliyölerini havadan vurarak yanıt verdi. Beyrut bombardımanının ardından gerilim bölgesel bir misilleme sarmalına dönüştü.
Karşılıklı Tesisler Hedef Alındı
8 Haziran Pazartesi sabahı erken saatlerde tırmanan krizde taraflar birbirlerinin ekonomik ve askeri altyapılarını doğrudan hedef aldı:
- İran’ın Füze Yağmuru: Tahran yönetimi, Beyrut saldırılarına misilleme olarak İsrail’in orta ve güney kesimlerine doğru düzinelerce balistik füze ateşledi. Başta Kudüs ve Tel Aviv olmak üzere birçok şehirde sirenler çaldı.
- İsrail’in Petrokimya Hamlesi: Deutsche Welle haberine göre İsrail, İran’ın füze üretiminde kullandığını iddia ettiği güneybatıdaki Karun petrokimya tesisini havadan fırlatılan balistik füzelerle vurdu.
- İran’ın Hayfa Misillemesi: İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu tesise karşılık olarak İsrail’in liman kenti Hayfa’da bulunan benzer bir endüstriyel tesisi füze ile hedef aldığını duyurdu.
Küresel Piyasalarda “Altın ve Petrol” Paradoksu
Orta Doğu’daki askeri tırmanış küresel emtia piyasalarında ezber bozan bir ayrışmaya yol açtı. Enerji koridorlarına yönelik tehdit nedeniyle petrol fiyatları hızla varil başına 97 dolara fırlarken, geleneksel “güvenli liman” olarak bilinen altın piyasasında beklenmedik bir düşüş grafiği çizildi.
Reuters‘ın piyasa analizlerine göre, savaşın tetiklediği petrol şoku küresel enflasyon endişelerini yeniden zirveye taşıdı. Yükselen enflasyonun ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırım ihtimalini %50’nin üzerine çıkarması ve ABD dolarının küresel ölçekte güç kazanması, faiz getirisi olmayan altını baskıladı.
Bu makroekonomik baskıyla birlikte ons altın fiyatı haftanın ilk işlem gününde %4’ü aşan bir kayıpla 4.300 dolar eşiğinin altına gerileyerek 4.268 dolar seviyelerini test etti. Küresel piyasalardaki bu sert çekilme iç piyasaya da yansıdı; Diken‘in serbest piyasa verilerine göre Türkiye’de haftaya gerilemeyle başlayan gram altın 6.363 TL seviyelerine, çeyrek altın ise 10.415 TL’ye kadar çekildi.
Trump Devreye Girdi: “Bu Kadar Füze Yeter”
Euronews Türkçe’nin Washington kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, piyasalardaki bu büyük dalgalanma üzerine ABD Başkanı Donald Trump bizzat devreye girdi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu telefonla arayan Trump, “Karşılıklı füzelerinizi fırlattınız, bu yeterli. Masaya geri dönün” diyerek acil itidal çağrısında bulundu. [1]
Öte yandan, dikkate değer stratejik bir hamle olarak, ABD ordusu bu son gerilimde İsrail yönüne giden İran füzelerine doğrudan havada müdahale etmedi ve savunmayı tamamen İsrail’in kendi sistemlerine bıraktı. 8 Haziran öğleden sonra hem Tahran hem de Tel Aviv, Trump’ın baskısıyla saldırı dalgasını şimdilik durdurduklarını açıkladı. Ancak taraflar, Lübnan hattında yeni bir saldırı olması durumunda füzelerin yeniden ateşleneceğini belirterek kapıyı açık bıraktı.
admin
