ANKARA — Milyonlarca üniversite öğrencisinin ve mezun olamayan eski öğrencilerin gözü kulağı Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) çevrilmiş durumdayken, beklenen “Öğrenci Affı” düzenlemesinde en kritik aşama geçildi. Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin ilk 13 maddesi, 30 Temmuz 2026 itibarıyla TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Ekonomik, sağlık, ailevi nedenler veya azami sürenin dolması gerekçesiyle eğitim hayatı yarıda kalan öğrencilere üniversite kapılarını yeniden açacak olan bu tarihi yasa, 2026-2027 akademik yılı başlamadan hemen önce yürürlüğe girmeye hazırlanıyor.
Teklifin kalan maddelerinin de görüşülmesinin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulması ve Resmi Gazete’de yayımlanarak resmi başvuru sürecinin başlatılması bekleniyor.
Öğrenci Affının Kapsamı Nedir? Kimler Yararlanabilecek?
Meclis’teki komisyon ve genel kurul görüşmelerinde muhalefetin de önergeleriyle son şeklini alan yeni düzenleme, oldukça geniş bir öğrenci kitlesine hitap ediyor:
- Tüm Kademeleri Kapsıyor: Hazırlık sınıfı dahil olmak üzere ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) programlarında okurken ilişiği kesilenler ya da kendi isteğiyle kaydını sildirenler düzenlemeden faydalanabilecek.
- Kayıt Yaptırmayanlar da Dahil: Üniversite sınavını kazanarak bir yükseköğretim programına yerleşmeye hak kazandığı halde, o dönem çeşitli sebeplerle hiç kayıt yaptırmamış olan adaylar da af kapsamında kayıt yaptırabilecek.
- Çifte Af İmkanı (Komisyondaki Büyük Değişiklik): İlk taslakta, “daha önceki öğrenci aflarından yararlanıp eğitimini yine tamamlayamayanların” kapsam dışı bırakılması öngörülüyordu. Ancak verilen önergelerin kabul edilmesiyle bu madde esnetildi. AK Parti Niğde Milletvekili Cevahir Uzkurt’un da doğruladığı üzere, geçmiş aflardan yararlanmasına rağmen mezun olamayan öğrencilere de üniversitelerine geri dönüş yolu açıldı.
- Eksik Staj ve İntörnlük Hakkı: Son sınıfa gelmiş ancak uygulamalı eğitimini, laboratuvar yükümlülüklerini veya tıp/sağlık fakültelerindeki intörnlük eğitimini tamamlayamadığı için mezun olamayan öğrencilere, eksiklerini tamamlamaları için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak.
Aftan Yararlanamayacak Olanlar (Kapsam Dışı Kalanlar)
Eğitim hakkını korumayı amaçlayan düzenlemede devlet güvenliği ve akademik dürüstlük kırmızı çizgi olarak belirlendi. Aşağıdaki durumlarda olan kişiler hiçbir şekilde öğrenci affından yararlanamayacak:
- Terör suçlarından hüküm giyenler ile terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu gerekçesiyle ilişiği kesilenler,
- Uyuşturucu ticareti, kasten öldürme, cinsel saldırı ve çocuk istismarı gibi ağır suçlardan mahkumiyeti bulunanlar,
- Sahte belge veya sahte diploma sunarak üniversiteye kayıt yaptırdığı tespit edilenler.
Hangi Üniversitelerde, Nasıl Uygulanacak?
Düzenleme yasal olarak tüm devlet ve vakıf üniversitelerinde eş zamanlı ve zorunlu olarak uygulanacak. Uygulama süreci mekanik olarak şu şekilde işleyecek:
- Resmi Gazete İlanı: Kanun teklifinin Meclis Genel Kurulu’ndan tamamen geçip Resmi Gazete’de yayımlanması beklenecek.
- 4 Aylık Başvuru Süresi: Yasanın yürürlüğe girdiği günden itibaren öğrencilerin, ilişiklerinin kesildiği üniversiteye şahsen veya online platformlar üzerinden 4 ay içinde başvuru yapması gerekecek.
- Askerdeki Öğrencilere İstisna: Şu an silah altında olan muvazzaf askerler, terhis tarihlerini takip eden 2 ay içinde başvurmaları halinde haklarını kaybetmeyecek.
- Üniversite Senatolarının Takvimi: Her üniversite, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) çerçeve kararları doğrultusunda kendi intibak ve ders muafiyet komisyonlarını toplayacak. Öğrencilerin geçmişte başarılı olduğu dersler sayılacak ve yeni müfredata göre hangi dönemden devam edecekleri üniversitelerin belirleyeceği akademik takvime göre şekillenecek.
Akademik Pakette Diğer Neler Var? (Tez Sahtekarlığına Ağır Ceza)
Aynı yasa paketi içerisinde üniversitelerdeki akademik düzeni doğrudan etkileyen diğer kritik maddeler de yer alıyor. 30 Temmuz itibarıyla kabul edilen maddelere göre, para karşılığı tez veya akademik yayın yazan, yazdıran ya da buna aracılık eden kişilere 5 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Bu yolla alınan unvanlar ve diplomalar ise tamamen iptal edilecek. Ayrıca üniversitelerdeki emekli öğretim üyelerinin, üniversitenin talebi ve YÖK’ün onayıyla 75 yaşını geçmemek kaydıyla ikişer yıllık sözleşmelerle çalışmaya devam edebilmesinin önü açılıyor.
admin
