ABD ile İran arasındaki savaşı resmen sona erdiren ve “İslamabad Mutabakatı” olarak adlandırılan 14 maddelik geçici anlaşma metni taraflarca elektronik ortamda imzalanarak yürürlüğe girdi.
18 Haziran 2026 saat 18.00 itibarıyla son 10 saatte diplomasi ve saha hatlarında yaşanan en sıcak gelişmeler, bölgesel aktörlerin tepkileri ve anlaşmanın getirdiği yeni statüko şu şekildedir:
Son 10 Saatin Öne Çıkan Sıcak Gelişmeleri
- İmza Töreninin İptali ve Elektronik Onay: Bugün sabah saatlerinde yapılan açıklamaya göre, tarafların daha önce cuma günü İsviçre’de yüz yüze gerçekleştirmeyi planladığı resmi imza töreni iptal edildi. Beyaz Saray ve İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan‘ın metni kendi başkentlerinde dijital olarak onayladıklarını duyurdu.
- Hürmüz Boğazı ve Abluka Kararı: Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in son saatlerde teyit ettiği üzere, anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte İran Hürmüz Boğazı’nı derhal sivil trafiğe açacağını, ABD ise deniz ablukasını tamamen sonlandıracağını taahhüt etti. Bölgede mayın temizleme ve teknik hazırlıklar için 30 günlük bir takvim işletiliyor.
- Trump’tan “Para İadesi” Açıklaması: G7 zirvesinin ardından Fransa’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, son saatlerdeki en çarpıcı açıklamalardan birine imza attı. Trump, “İran’ın çok fazla parasını dondurmuştuk, şimdi bunu onlara geri vermek zorundayız. Eğer vermezsek kimse bir daha Amerikan dolarına yatırım yapmaz” diyerek finansal kısıtlamaların gevşetileceğinin sinyalini verdi.
Sahada Çatlak: İsrail Anlaşmayı Reddediyor
Anlaşma metninin 1. maddesi “Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulmasını” şart koşsa da son 10 saatte bu madde sahada doğrudan delindi.
- Güney Lübnan’da Bombardıman: İsrail ordusu, mutabakata rağmen bugün sabah saatlerinde Güney Lübnan’daki Kfar Tebnit ve Zebdin kasabalarını bombalayarak en az 3 sivilin ölümüne yol açtı.
- Netanyahu’dan Trump’a Rest: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, hükümet ortaklarının yoğun baskısı altında Trump’a “Lübnan maddesinin kendilerini bağlamadığını ve sınırdaki güvenlik operasyonlarına devam edeceklerini” iletti.
Masadaki 14 Maddelik Yol Haritası Ne Getiriyor?
Arabuluculuğunu Pakistan ve Katar’ın üstlendiği İslamabad Mutabakatı, kalıcı bir barış anlaşmasından ziyade taraflara 60 günlük bir geçiş takvimi sunuyor. Bu süreçte öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Geçici Statüko: 60 gün boyunca İran nükleer uranyum zenginleştirme programını donduracak; ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye asker takviyesi yapmayacak.
- Petrol ve Finans Muafiyeti: ABD Hazinesi, nihai anlaşma imzalanana kadar İran’ın ham petrol satışı, petrokimya ihracatı ve uluslararası bankacılık işlemleri yapabilmesi için hızlıca muafiyet lisansları çıkaracak.
- Dondurulmuş Varlıklar: İran’ın yurt dışındaki dondurulmuş fonları (yaklaşık 25 milyar dolar) İran Merkez Bankası’nın kontrolüne kademeli olarak serbest bırakılacak.
Uluslararası Tepkiler ve Ankara’nın Rolü
- Tehran ve Washington’da İç Muhalefet: İran’da sertlik yanlısı bazı muhafazakar grupler anlaşmaya mesafeli yaklaşırken, Washington’da Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz gibi isimler Trump’ı “teokratik bir rejime milyarlarca dolar kaynak aktarmakla” suçladı.
- Ankara-İslamabad Hattı: Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile telefonda görüşen Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan’ı başarılı arabuluculuğundan dolayı tebrik ederek anlaşmanın bölge istikrarı için dönüm noktası olduğunu belirtti.
- BM Onayı Bekleniyor: Önümüzdeki 60 gün içinde nükleer programın geleceğine dair yapılacak müzakerelerin ardından ortaya çıkacak nihai metin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi‘nin bağlayıcı kararıyla uluslararası hukukta tescil edilecek.
admin
