Baş arabulucu Pakistan, tarafların savaşın sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını öngören tarihi mutabakat metni üzerinde büyük ölçüde uzlaştığını duyurdu. Anlaşmanın önümüzdeki 24 saat içinde elektronik olarak imzalanabileceği belirtilirken, Tahran yönetimi temkinli bir duruş sergileyerek imza sürecinin birkaç gün daha sürebileceğini açıkladı.
İslamabad merkezli yürütülen diplomatik trafik ve sahada yaşanan son gelişmelerin detayları:
İmzada 24 Saat Kritik Süreç
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, cumartesi sabahı erken saatlerde yaptığı açıklamada, ABD ve İran’ın bir barış anlaşmasına “hiç olmadığı kadar yakın” olduğunu ve nihai metin üzerinde kelime kelime el sıkışıldığını belirtti. Pakistan, her iki başkentten de onay beklendiğini ve hazırlıkların dijital imza töreni için tamamlandığını aktardı. Anlaşmanın ardından önümüzdeki hafta teknik düzeydeki müzakerelerin başlaması planlanıyor.
Tahran’dan Temkinli Mesajlar
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei ise beklentileri biraz yumuşatarak, anlaşmanın pazar günü hemen imzalanmasının beklenmediğini ancak “önümüzdeki günlerde” gerçekleşebileceğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de mutabakat zaptına çok yaklaştıklarını doğrulayarak basına spekülasyonlardan kaçınma çağrısında bulundu. İranlı yetkililer, 7 Nisan’dan bu yana yürürlükte olan kırılgan ateşkesin kalıcı hale gelmesi için uranyum zenginleştirme ve nükleer programa dair teknik detayların imza sonrasındaki 60 günlük süreçte netleşeceğini vurguladı.
Masadaki 4 Büyük Madde
Sızan diplomatik kaynaklara ve tarafların açıklamalarına göre, taslak mutabakat zaptı şu ana başlıkları içeriyor:
- Hürmüz Boğazı’nın Açılması: Küresel petrol ticaretinin kalbi olan boğazın aşamalı olarak sivil deniz trafiğine açılması öngörülüyor. İran, geçiş yapan gemilerden “verilen hizmetler” adı altında ücret talep etmek isterken, ABD uluslararası hukuka göre buna karşı çıkıyor.
- Ambargoların Hafifletilmesi: Anlaşmanın uygulanmasına paralel olarak İran üzerindeki petrol ambargosu ve ABD deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılması hedefleniyor.
- Dondurulan Varlıklar: İranlı askeri kaynaklar, Donald Trump’ın İran’a ait 24 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakmayı kabul ettiğini iddia etse de ABD yönetimi ekonomik yardımların tamamen “şartlara uyum” performansına bağlı olacağını savunuyor.
- Nükleer Program: İran’ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun tasfiyesi ve nükleer faaliyetlerin sınırlandırılmasına ilişkin teknik takvim anlaşmadan sonraki iki ay içinde karara bağlanacak.
Sahada Diplomatik İyimserliğe Rağmen Çatışma
Diplomatik kanallardaki olumlu havaya rağmen, son 12 saatte askeri hareketlilik tamamen durmadı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), dün gece Hürmüz Boğazı yakınlarında ticari gemileri hedef alan çok sayıda İran menşeli kamikaze insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü ve deniz trafiğinin güvenliğini sağladığını bildirdi. Diğer taraftan, İran’ın Lübnan cephesinde de ateşkes sağlanması yönündeki baskılarına rağmen, İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki Sur ve Nebatiye bölgelerine yönelik hava saldırıları devam etti. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, olası bir ABD-İran anlaşması durumunda dahi İsrail’in kendi güvenliği için bölgede bağımsız hareket etme hakkını saklı tutacağını yineledi.
admin
