Borsa İstanbul’da (BIST 100), Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin CHP kurultayları için verdiği “mutlak butlan” kararının şokuyla 21 Mayıs akşamüstü yaşanan %6,05’lik sert çakılma ve devre kesici uygulamasının ardından, 22-23 Mayıs tarihlerinde piyasalarda çok dinamik ve ters yönlü bir hareketlilik yaşandı. Ana muhalefet partisinin ani bir hukuki krize girmesiyle ilk etapta panik satışlarına sahne olan borsa, hafta kapanışında (22 Mayıs Cuma) gelen yoğun tepki alımlarıyla kayıplarının büyük bölümünü geri alarak 13.808,20 puana ulaştı ve haftayı güçlü bir toparlanmayla kapattı.
23 Mayıs Cumartesi günü ise borsa resmi olarak kapalı olduğundan, aracı kurum raporları ve uzman analizleri üzerinden piyasadaki dengelenme süreci ve yeni hafta senaryoları mercek altına alındı.
İşte siyasi krizin gölgesinde geçen 22 ve 23 Mayıs tarihlerine ait borsa performansı, karşılaştırmalı veriler ve piyasa analizi:
Siyasi Krizin Borsadaki 48 Saati: Panikle Çakılan BIST 100, Destek Alımlarıyla Döndü!
22 Mayıs Cuma: Güne Dipten Başladı, Zirveyle Kapattı
- Açılış Şoku: 21 Mayıs Perşembe günü mahkeme kararının ardından %6’nın üzerinde değer kaybederek günü 13.163,88 puandan tamamlayan BIST 100, 22 Mayıs sabahına da bu korkunun devamıyla girdi. Endeks, güne %1,50 azalışla 12.966,26 puandan başlayarak kritik psikolojik destek seviyelerinin altına sarktı.
- Panikten Fırsata Dönüş: Sabah saatlerindeki sert margin call (teminat tamamlama çağrısı) baskısının atlatılmasının ardından, hisselerin ucuzladığını düşünen kurumsal ve yabancı yatırımcılar devreye girdi. Genele yayılan tepki alımlarıyla yönünü yukarı çeviren borsa, gün içi en yüksek 13.865,04 puanı test etti.
- Haftalık Kapanış: BIST 100 endeksi günü %4,89 değer kazancıyla 13.808,20 puandan tamamlayarak adeta küllerinden doğdu. Günlük toplam işlem hacmi 251,2 milyar lira gibi devasa bir boyuta ulaşarak piyasaya taze para girişini tescilledi.
23 Mayıs Cumartesi: Arka Planda Kriz Masası ve Dengelenme
- İşlem Yok, Analiz Çok: Hafta sonu olması sebebiyle Borsa İstanbul’da fiziki işlem gerçekleştirilmedi. Ancak CNBC-e ve finans çevrelerinde, Özgür Özel yönetiminin mahkemenin “tedbir” kararına yaptığı acil itirazın reddedilmesi sonrası yaşanabilecek yeni senaryolar tartışılmaya devam etti.
- Raporlardaki Ortak Kanı: Analistler, Cuma günkü %4,89’luk yükselişin siyasi krizin bittiği anlamına gelmediğini, ancak piyasanın bu tip iç siyaset şoklarına karşı bağışıklığının yüksek olduğunu belirtti. Siyasi belirsizliğin fiyatlandığı, bundan sonraki yönün ise CHP’nin ilan edeceği erken kurultay takvimine göre şekilleneceği vurgulandı.
Verilerle Karşılaştırmalı Piyasa Tablosu (20-22 Mayıs)
Siyasi kriz öncesi, kriz anı ve cuma günkü toparlanmayı net görebilmek adına borsanın 3 günlük karnesi şu şekildedir:
| Gösterge / Tarih | 20 Mayıs Çarşamba (Kriz Öncesi) | 21 Mayıs Perşembe (Kriz Günü) | 22 Mayıs Cuma (Toparlanma) | 2-Günlük Net Değişim |
|---|---|---|---|---|
| BIST 100 Kapanış | 14.012,00 | 13.163,88 | 13.808,20 | -%1,45 |
| Gün içi En Düşük | 13.856,10 | 13.163,90 | 12.966,26 | Açılışta Dip Görüldü |
| İşlem Hacmi (TRY) | 10,1 Milyar (Adet) | 9,5 Milyar (Adet) | 251,2 Milyar TL | Hacimli Alım Geldi |
| Türkiye 5-Yıllık CDS | 241 baz puan | 250 baz puan | 246 baz puan | Risk primi hafif gevşedi |
| Dolar/TL Seviyesi | Sakin/Yatay | Anlamlı Değişim Yok | Sakin/Stabil | Döviz krizden etkilenmedi |
Sektörel Dağılım: Cuma Günü Kim, Ne Kadar Kazandı?
Cuma günkü büyük geri dönüşte tüm sektör endeksleri artıya geçerken, lokomotif roller şu şekilde paylaşıldı:
- Metal Ana Sanayi (%8,25 Artış): Günün en çok kazandıran ve endeksi sırtlayan sektörü oldu. [1]
- Holding Endeksi (%4,56 Artış): Siyasi belirsizliklerden en çok etkilenen holding hisseleri, tepki alımlarında da öncü oldu.
- Bankacılık Endeksi (%2,84 Artış): Perşembe günü %8’in üzerinde çakılan bankacılık hisseleri, cuma günü daha temkinli ama pozitif bir duruş sergiledi.
- En Çok İşlem Görenler: Hacim şampiyonları Türk Hava Yolları (16,3 milyar TL), Astor Enerji (14,3 milyar TL) ve Sasa Polyester (9,6 milyar TL) olarak gerçekleşti.
Makroekonomik Analiz: Piyasa Bu Şoku Nasıl Hazmetti?
Dünya basınında Reuters gibi dev ajansların “bu karar finansal piyasaları sarsabilir” uyarısına rağmen, Borsa İstanbul’un 24 saat içinde bu denli hızlı toparlanması uzmanlar tarafından 3 temel dinamikle açıklanıyor:
┌─────────────────────────────────┐
│ BORSANIN TOPARLANMA DİNAMİKLERİ │
└────────────────┬────────────────┘
│
┌─────────────────────────────┼─────────────────────────────┐
▼ ▼ ▼
【 1. Kurun Stabil Kalması 】 【 2. Ucuzluk & Tepki Alımı 】 【 3. Rasyonel Beklenti 】
Kriz anında bile Dolar/TL'nin Sert düşüşle oluşan çarpan Kılıçdaroğlu-Övel uzlaşı
yatay kalması, paniğin genele avantajı, kurumsal alıcıları sinyali kaotik senaryoları
yayılmasını önledi. hızla piyasaya çekti. şimdilik masadan kaldırdı.
- Ekonomik Programın Korunması: Yatırımcılar için en kritik veri, siyasi krizin hükümet kanadını veya mevcut rasyonel ekonomi politikasını (enflasyonla mücadele, faiz politikası) doğrudan tehdit etmiyor olmasıdır. Kriz ana muhalefetin iç işleyişiyle sınırlı kaldığı için yapısal bir kaçış tetiklenmedi.
- Döviz Çıpası: Geçmişteki siyasi krizlerin aksine, bu süreçte Dolar/TL ve Euro/TL kurlarında hiçbir devalüasyonist atak yaşanmadı. Kurun sabit kalması, yabancı yatırımcının “kur zararı” korkusu olmadan hisse senetlerinde dipten mallanmasını (fırsat alımı yapmasını) sağladı.
- Teknik Seviyelerin Gücü: Analistlerin belirttiği üzere, BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.600 destek seviyeleri cuma günü başarıyla yukarı yönlü kırıldı. Önümüzdeki hafta borsa için 14.000 ve 14.200 puanlar direnç olarak izlenecektir.
Sonuç olarak; CHP’deki “mutlak butlan” kararı borsaya tarihi bir perşembe kabusu yaşatmış olsa da, 22-23 Mayıs itibarıyla piyasa bu şoku büyük oranda absorbe etmeyi başardı. Yatırımcılar artık adliyeden çıkacak kararlardan ziyade, önümüzdeki hafta açıklanacak olan yurt içi ekonomik güven endeksine ve küresel makro verilere odaklanmış durumda.
admin
