ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı sürpriz bir paylaşımla Rusya ile Ukrayna arasında “derhal yürürlüğe girecek bir enerji ateşkesi” ilan edildiğini duyurdu. Bu hamle, Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’yi ABD-Rusya arasındaki küresel mazot/dizel anlaşmasını baltalamak ve Rus petrol rafinerilerini vurmakla sert şekilde eleştirmesinin hemen ardından geldi.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, “Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta derhal geçerli olmak üzere enerji ateşkesi ilan edilmiştir. Her iki taraf da anlaşmaya vardı, bunu bozmayın!” ifadelerini kullandı.
Gelişmenin ardından tarafların tutumu ve arka plandaki dinamikler şu şekildedir:
Ukrayna: “Benim İçin Yeni Bir Haber Ama Hazırız”
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Axios ve ABC News’e verdiği mülakatlarda Trump’ın bu ilanını “kendisinden ilk kez duyduğunu” ve bu durumun kendisi için sürpriz olduğunu belirtti. Ancak Zelenskiy, Ukrayna’nın böyle bir adıma ilkesel olarak açık olduğunu şu sözlerle dile getirdi:
- Karşılıklılık Şartı: “Ruslar enerji sektöründe bir ateşkesi kabul ederse, Ukrayna da kabul edecektir. Eğer Başkan Trump bunu Putin ile kararlaştırdıysa lütfen ateşkesin ne zaman başlayacağını bize bildirin, biz hazırız.”
- Sivil Altyapı Vurgusu: Zelenskiy, Rusya’nın yalnızca son bir haftada Ukrayna’nın elektrik şebekesini 196, petrol ve gaz altyapısını ise 20 kez hedef aldığını hatırlatarak, Moskova’nın Ukrayna şehirlerini karanlıkta ve soğukta bırakmayı durdurması halinde Rus rafinerilerine yönelik drone saldırılarını durduracaklarını yineledi.
Rusya Sessizliğini Koruyor
Trump’ın “taraflar anlaştı” iddiasına rağmen Kremlin ve Rusya kanadından henüz resmi bir onay veya yalanlama açıklaması gelmedi. Moskova, Ukrayna genelindeki sivil enerji altyapılarına yönelik füze ve drone bombardımanlarını sürdürürken sessiz kalmayı tercih ediyor.
Arka Plan: Küresel Dizel Krizi ve Trump’ın Seçim Baskısı
Trump’ın bu ani ateşkes ilanının arkasında, ABD’de yaklaşan ara seçimler öncesinde tırmanan küresel dizel ve akaryakıt fiyatları krizi yatıyor.
- Trump yönetimi, küresel piyasaları rahatlatmak adına Rusya ile dizel yakıt sevkiyatını güvence altına alan ve yaptırımları hafifleten bir anlaşma yapmıştı.
- Ancak Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerini vurmaya devam etmesi ve Zelenskiy’nin Rusya’ya yaptırımların esnetilmesine tepki göstermesi üzerine Trump, Zelenskiy’yi “dünyaya sorun çıkarmak istemekle” suçlamış ve hatta Ukraynalıların “anlaşma yapabilecek yeni bir lider seçme vaktinin geldiğini” savunmuştu.
Trump’ın daha önce eylül ayında da benzer bir enerji ateşkesi iddia ettiği ancak sahada karşılık bulmadığı bilinirken, bu son “derhal yürürlüğe girecek” ilanının kalıcı bir moratoryuma dönüşüp dönüşmeyeceği Kremlin’in atacağı adımlarla netleşecek.
admin
