İSTANBUL – İstanbul’un simge yapılarından 1500 yıllık Yerebatan Sarnıcı’nın mülkiyet ve yönetim savaşı yargı barajına takıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün talebiyle, 2 Haziran’da İBB ekiplerinin tahliye tutanaklarıyla yapıdan çıkarılmasının ardından üst mahkemeden tarihi bir hamle geldi. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdare Dava Dairesi (İstinaf), İBB’nin yaptığı itirazı haklı bularak tahliye işleminin yürütmesini teminat aranmaksızın durdurdu.
Tahliyeden İki Gün Sonra Gelen Karar
Süreç, Nisan 2026’da Yerebatan Sarnıcı’nın 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesi gerekçe gösterilerek mazbut vakıflar adına tescil edilmesiyle başlamıştı. Yerel mahkemenin (İstanbul 8. İdare Mahkemesi) tahliye talebinin reddine yönelik kararının ardından, Fatih Kaymakamlığı ve Vakıflar ekipleri sarnıca giderek ani bir tahliye işlemi gerçekleştirmiş, İBB’ye bağlı Kültür A.Ş. gişelerini sökmek zorunda kalmıştı. Gişe kurulumları bahanesiyle turistlerin kapıda kaldığı ve ziyarete kapatılan sarnıç için İstinaf Mahkemesi jet hızıyla devreye girdi ve yerel mahkemenin ret kararını kaldırarak devri durdurdu.
Mahkemenin Gerekçesi: “Hukuk Devletinde İhtiyati Tedbir Yok Sayılamaz”
İstinaf mahkemesinin oy birliğiyle aldığı durdurma kararının arkasında çok net hukuki gerekçeler yer alıyor:
- Mevcut Tapu Davası: İBB’nin daha önce İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açtığı bir “tapu iptali ve tescil davası” bulunuyor. Bu mahkeme, 28 Nisan 2026’da taşınmaz üzerinde İBB lehine “teminatsız ihtiyati tedbir” kararı vermişti. Üst mahkeme, hukuk devleti ilkesi gereği bu tedbir kararı yürüyorken İBB’nin “fuzuli işgalci” sayılamayacağını vurguladı.
- Parsel ve Sınır Muamması: İBB ekiplerinin tahliye sırasında yaptığı “Metrekareler ve parsel sınırları birbirini tutmuyor” itirazı mahkemece haklı bulundu. Mahkeme, sarnıcın giriş-çıkış alanları ile iddia edilen 40,5 metrekarelik 14. parselin fiziki sınırlarının uyuşmadığına dikkat çekerek, ilk derece mahkemesinin gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırarak sınırları netleştirmesi gerektiğine hükmetti.
- Telafisi İmkansız Zararlar: Tarihi yapının mevcut idari düzeninin değiştirilmesinin, restorasyonu yeni bitmiş dünya mirası üzerinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğurabileceği belirtildi.
İBB Cephesi: “11 Milyon Ziyaretçi Ağırladık, Adalet Yerini Buldu”
Tahliye günü açıklama yapan İBB Kültür A.Ş. Genel Müdürü Osman Cenk Akın, yapıyı 2022 yılında 13 milyon euro bütçeyle baştan aşağı restore ettiklerini ve o günden bu yana 11 milyon ziyaretçi ağırladıklarını belirtmişti. Yerli vatandaşlar için başlatılan 1 TL’lik giriş kampanyasından da 500 bin kişinin faydalandığını söyleyen Akın, hukuki mücadeleden vazgeçmeyeceklerinin sinyalini vermişti. İstinaftan çıkan bu son karar, sarnıcın işletmesinin yeniden İBB kontrolüne geçmesinin önünü açıyor.
Gözler şimdi, idari savunmaların tamamlanması ve yerel mahkemenin üst mahkeme kararı doğrultusunda yapacağı yeni değerlendirmelere çevrilmiş durumda.
admin
